Finans Sözlüğü: R

R 12 terim

Rayiç Bedel

Bir iktisadi kıymetin değerleme günündeki normal alım satım değeridir (VUK mükerrer m.266). Gerçek bedeli bilinmeyen veya doğru tespit edilemeyen mallarda ise emsal bedeli esas alınır (VUK m.267). Mev…

Reel Efektif Döviz Kuru (REK)

Nominal efektif döviz kuru, Türkiye'nin dış ticaretinde önemli paya sahip ülkelerin para birimlerinden oluşan sepete göre Türk lirasının ağırlıklı ortalama değeridir; ağırlıklar ikili ticaret akımları…

Reel Faiz

Nominal faizden enflasyonun arındırılmasıyla bulunan, satın alma gücündeki gerçek değişimi gösteren faizdir. Yaklaşık olarak nominal faiz − enflasyon; tam hesapla (1 + nominal)/(1 + enflasyon) − 1 for…

Reeskont

Bir bankanın iskonto ettiği senedi merkez bankasına yeniden iskonto ettirmesi işlemidir; TCMB'nin bu işlemde uyguladığı oran reeskont oranıdır. Muhasebede ise dönem sonunda vadeli alacak ve borç senet…

Reeskont Oranı

TCMB'nin vadesine en çok üç ay kalan ticari senetleri iskonto ederken uyguladığı yıllık faiz oranıdır; avans oranıyla birlikte tebliğle ilan edilir. 31 Temmuz 2026'dan itibaren yasal faizin belirlenme…

Rehin

Bir alacağın güvencesi olarak mal veya hak üzerinde kurulan, borç ödenmezse malın paraya çevrilip bedelinden alacağın öncelikle karşılanmasını sağlayan ayni haktır. Taşınır rehni kural olarak malın zi…

Repo

Bir menkul kıymetin (genellikle DİBS) belirli bir tarihte, belirli bir fiyattan geri alınması taahhüdüyle satılmasıdır; ters repo bunun karşı tarafıdır. Yatırımcı için kısa vadeli (çoğunlukla gecelik)…

Resesyon

Ekonomik faaliyetin yaygın ve belirli bir süre devam eden biçimde gerilemesidir; üretim, gelir, istihdam ve talep birlikte düşer. Pratikte en sık kullanılan kural, mevsim etkisinden arındırılmış reel…

Rezerv Opsiyon Mekanizması (ROM)

Bankaların Türk lirası zorunlu karşılıklarının belirli bir bölümünü Türk lirası yerine döviz veya altın olarak tutabilmesine imkân tanıyan, artık uygulanmayan bir TCMB aracıdır. TCMB, 2010 sonrasında…

Risk Merkezi Raporu

Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'nin, üye kuruluşlardan topladığı bireysel risk bilgilerini birleştirdiği kişisel rapordur. Rapor kredi limit ve borç bilgileri, çek, senet, bireysel kredi başvuru…

Riske Maruz Değer (VaR)

Belirli bir dönemde ve belirli bir güven düzeyinde bir portföyün maruz kalacağı en yüksek zarar tutarını gösteren risk ölçüsüdür. Örneğin bir günlük %99 güven düzeyinde hesaplanan değer, portföyün mev…

Rüçhan Hakkı

Bedelli sermaye artırımında mevcut ortakların, payları oranında yeni payları öncelikle satın alma hakkıdır. Belirlenen süre içinde (genellikle 15 gün) kullanılmazsa kalan paylar borsada satılır; hakkı…