Finans Sözlüğü: İ

İ 23 terim

İcara (Finansal Kiralama)

Katılım bankasının bir malı temin edip müşteriye kiralaması esasına dayanan faizsiz finansman yöntemidir; uygulamada finansal kiralama (leasing) biçiminde yürütülür. Banka malı satıcıdan peşin alır, s…

İcra İnkâr Tazminatı

İlamsız icra takibine haksız yere itiraz eden borçlunun, itirazın iptali davasını kaybetmesi hâlinde alacağın en az %20'si oranında ödemeye mahkûm edildiği tazminattır (İİK m.67). Alacaklının kötü niy…

İcra Takibi

Alacaklının, ödenmeyen alacağını devlet gücüyle tahsil etmek için icra dairesine başvurmasıyla başlayan yasal süreçtir. İlamsız takipte borçluya ödeme emri tebliğ edilir; borçlu 7 gün içinde itiraz et…

İç Kontrol

Yönetimin finansal raporlamanın güvenilirliğini, faaliyetlerin etkinliğini ve mevzuata uyumu makul düzeyde güvence altına almak için kurduğu politika ve süreçlerdir. Görevler ayrılığı, onay yetkileri,…

İç Verim Oranı (IRR)

Bir yatırımın nakit akışlarının net bugünkü değerini sıfır yapan iskonto oranıdır; yatırımın yıllık bileşik getirisini ifade eder. IRR, sermaye maliyetinden yüksekse proje kabul edilir. Düzensiz nakit…

İflas

Borçlunun malvarlığının tamamının mahkeme kararıyla tasfiye edilip alacaklıların alacakları oranında karşılandığı genel tasfiye yoludur. İflas yoluyla takip yalnızca tacir sayılanlar ile özel kanunlar…

İhracat KDV İstisnası

İhracat teslimleri, ihracata ilişkin hizmetler ve yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler KDV'den müstesnadır (KDVK m.11/1-a). İhracatçı KDV hesaplamaz, fakat bu işlemlerle ilgili alışlarda y…

İhtarname

Alacaklının borçluya borcunu ödemesi için gönderdiği yazılı uyarıdır; genellikle noter aracılığıyla tebliğ edilir. Vadesi belirli olmayan borçlarda borçlu ancak ihtarla temerrüde düşer; bu nedenle iht…

İhtiyaç Kredisi

Teminatsız, kullanım amacı serbest bırakılan tüketici kredisidir; vade genellikle 36 aya kadardır ve BDDK tutar-vade sınırlamaları uygulanabilir. Taksitler anüite yöntemiyle hesaplanır; faiz üzerine %…

İhtiyati Haciz

Alacaklının, alacağını güvenceye almak için takipten önce ya da takip sırasında mahkeme kararıyla borçlunun mal ve haklarına koydurduğu geçici hacizdir. Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir pa…

İlamlı İcra

Mahkeme kararı gibi ilam niteliğindeki belgelere dayanan icra takibidir. Para borcuna veya teminat verilmesine dair ilam icra dairesine verilince borçluya bir icra emri tebliğ edilir ve borcun yedi gü…

İleri Fiyat ve Geri Fiyat

Fon katılma payı alım satım talimatlarının hangi birim pay fiyatından gerçekleşeceğini belirleyen uygulamadır. İleri fiyatta talimat, verilmesini izleyen ilk hesaplamada bulunacak fiyattan; geri fiyat…

İndirilecek KDV

Mükellefin faaliyetiyle ilgili alış ve giderlerinde ödediği, fatura veya benzeri belgelerde gösterilen KDV'dir; hesaplanan KDV'den düşülür (KDVK m.29). İndirimin şartı, verginin belgede ayrıca gösteri…

İpotek

Bir alacağın güvencesi olarak taşınmaz üzerine tapuda tesis edilen rehin hakkıdır. Borç ödenmezse alacaklı taşınmazı icra yoluyla sattırarak alacağını öncelikle tahsil eder. Konut kredilerinde banka l…

İskonto

Gelecekte tahsil edilecek bir tutarın bugünkü değerine indirgenmesi ya da vadesi gelmemiş bir alacağın (senet, çek) vadeden önce belirli bir faiz kesilerek nakde çevrilmesidir. Bankaların senet kırdır…

İstisna ve Muafiyet

İstisna, vergiye tabi bir gelir veya işlemin kanunla vergi dışı bırakılmasıdır; muafiyet ise kişinin kendisinin vergi yükümlülüğü dışında tutulmasıdır. Konut kira gelirinde yıllık istisna tutarı, asga…

İşletme Sermayesi

Dönen varlıklar ile kısa vadeli borçlar arasındaki farktır; günlük faaliyetleri (stok, alacak, ödeme) finanse etmek için gereken kaynağı gösterir. Alacak tahsil süresi uzadıkça ve stok devir hızı düşt…

İtfa Planı (Ödeme Planı)

Bir kredinin vade boyunca her taksidinin anapara, faiz, vergi (KKDF/BSMV) ve kalan borç dağılımını gösteren tablodur. Tüketici kredisi sözleşmesiyle birlikte verilmesi zorunludur. Erken kapatma ve ara…

İtiraz (İcra Takibine İtiraz)

İlamsız icra takibinde borçlunun, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçe veya sözlü beyanla icra dairesine bildirdiği ve takibi durduran beyandır (İİK m.62). Borcun bir kısmına iti…

İtirazın İptali

İlamsız takipte borçlunun itirazı üzerine duran takibi sürdürmek isteyen alacaklının, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemede açtığı ve alacağın varlığını genel hükümlere göre…

İtirazın Kaldırılması

Takibi imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylı borç ikrarı içeren bir senede ya da resmî makamlarca usulüne uygun verilmiş bir belgeye dayanan alacaklının, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içind…

İzaha Davet

Vergi incelemesine başlanmadan önce, verginin ziyaa uğradığına dair yetkili mercilerin yaptığı ön tespit hakkında mükellefin yazılı olarak açıklama yapmaya çağrılmasıdır (VUK m.370). Yazının tebliğind…

İzahname

İhraççının finansal durumunu, faaliyetlerini ve ihraç edilecek veya borsada işlem görecek sermaye piyasası araçlarına bağlı hak ve riskleri yatırımcıların bilinçli karar verebileceği ayrıntıda anlatan…