Finans Sözlüğü: S

S 20 terim

Sabit Gider

Üretim veya satış hacmi değişse de belirli bir faaliyet aralığında toplam tutarı değişmeyen giderlerdir; kira, yönetici maaşları ve sigorta primleri tipik örneklerdir. Birim başına sabit gider, hacim…

Satılan Malın Maliyeti

Dönem içinde satılan mal, mamul veya hizmetlerin işletmeye maliyetidir; Tek Düzen Hesap Planında 62 Satışların Maliyeti grubunda (620 mamuller, 621 ticari mallar, 622 hizmet) izlenir. Ticaret işletmes…

Satın Alma Gücü

Belirli bir para tutarıyla alınabilecek mal ve hizmet miktarıdır; enflasyon arttıkça aynı paranın satın alma gücü düşer. Bugünkü bir tutarın geçmişteki ya da gelecekteki karşılığı TÜFE endeksleriyle o…

Senet (Bono)

Düzenleyenin, belirli bir tutarı belirli bir vadede lehtara kayıtsız şartsız ödemeyi taahhüt ettiği kambiyo senedidir; günlük dilde 'senet' denir. Vadesinde ödenmezse hamil, protesto çekerek cirantala…

Serbest Fon

Katılma payları yalnızca nitelikli yatırımcılara satılabilen, serbest şemsiye fona bağlı yatırım fonudur. Diğer fonlardaki oransal portföy sınırlamalarına bağlı olmadan izahnamedeki strateji ve limitl…

Serbest Meslek Kazancı

Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlardır (GVK m.65). Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan ve ticari nitelik taşımayan işlerin i…

Sermaye Yeterliliği

Bankaların, maruz kaldıkları riskler nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı yeterli özkaynak bulundurmasıdır. 5411 sayılı Kanun m.45'e göre bankalar, BDDK'nın yönetmeliğine göre hesaplanan sermaye yet…

Sharpe Oranı

Bir yatırımın risksiz getiri üzerindeki fazla getirisinin, aldığı riske (volatiliteye) bölünmesiyle bulunan risk ayarlı performans ölçütüdür: (Getiri − Risksiz faiz) / Standart sapma. Aynı getiriyi da…

SPK

Sermaye Piyasası Kurulu; sermaye piyasalarını düzenleyen ve denetleyen, 6362 sayılı Kanun'la yetkili kamu otoritesidir. Halka arz izahnamelerini onaylar, aracı kurumlara faaliyet izni verir, piyasa do…

Spread (Alış-Satış Makası)

Bir varlık için en iyi alış teklifi ile en iyi satış teklifi arasındaki farktır. Dar makas yüksek likiditeyi gösterir; geniş makas işlem maliyetini artırır çünkü alıp hemen satan yatırımcı makas kadar…

Stablecoin

Değerini genellikle ABD doları gibi bir para birimine ya da başka bir varlığa sabitlemeyi hedefleyen kripto varlıktır. Türkiye'de 6362 sayılı Kanun m.3'teki genel kripto varlık tanımının kapsamında de…

Stagflasyon

Yüksek enflasyonun durgunluk veya çok düşük büyüme ve yüksek işsizlikle birlikte görüldüğü durumdur. 1970'lerdeki petrol şokları dönemiyle anılan bu tablo çoğunlukla arz kaynaklı maliyet artışlarından…

Standart Maliyet

Verimli çalışma koşulları varsayılarak önceden belirlenen birim maliyettir; gerçekleşen maliyetle karşılaştırılıp sapma analizi yapılır. Fiili maliyet standardın üzerindeyse olumsuz, altındaysa olumlu…

Sterilizasyon

Merkez bankasının döviz alım satımı gibi işlemlerle piyasaya verdiği ya da piyasadan çektiği Türk lirasının, para politikası duruşunu bozmaması için ters yönlü işlemlerle dengelenmesidir. Döviz alımı…

Stok Devir Hızı

Satışların maliyetinin ortalama stoka bölünmesiyle bulunan, stokun dönem içinde kaç kez satılıp yenilendiğini gösteren orandır. Merkez Bankası sektör bilançolarında satışların maliyeti, önceki ve cari…

Stop-Loss (Zarar Durdur)

Fiyat önceden belirlenen seviyeye düştüğünde pozisyonu otomatik kapatarak zararı sınırlamayı amaçlayan emir türüdür. Teknik destek seviyesi veya sermayenin belirli yüzdesi esas alınarak konur; disipli…

Stopaj (Tevkifat)

Gelir sahibine ödeme yapılmadan önce ödemeyi yapanın (banka, işveren, kiracı) vergiyi kaynağında kesip vergi dairesine yatırmasıdır. Mevduat faizinde 2026 itibarıyla TL hesaplarda 6 aya kadar %17,5, 1…

Sürekli İşletme Varsayımı

Finansal tabloların, işletmenin öngörülebilir gelecekte faaliyetlerini sürdüreceği varsayımıyla hazırlanmasıdır. Yönetim işletmeyi tasfiye etmeyi veya faaliyetini durdurmayı planlıyorsa ya da bundan b…

Swap

İki tarafın nakit akışlarını ya da para birimlerini önceden belirlenen koşullarla belirli bir vadede takas etmesini öngören türev sözleşmedir. Döviz swabında bir taraf TL verip döviz alır ve vadede te…

SWIFT

Dünya Bankalararası Finansal Telekomünikasyon Birliği'nin kısa adıdır; bankaların ve finansal kuruluşların birbirine güvenli ödeme ve finansal mesaj ilettiği uluslararası mesajlaşma ağını ifade eder.…