Finans Sözlüğü: D
Finans ve hukuk terimleri sözlüğü
D 16 terim
- Damga Vergisi
- Kanuna ekli tabloda sayılan kâğıtların (sözleşme, ücret bordrosu, beyanname, kira kontratı) düzenlenmesi nedeniyle alınan vergidir. Ücretlerde binde 7,59, belli parayı içeren sözleşmelerde binde 9,48,…
- DASK (Zorunlu Deprem Sigortası)
- Binalarda depremin doğrudan neden olduğu maddi zararları teminat altına alan zorunlu sigortadır; teminat münhasıran Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) tarafından verilir (6305 sayılı Afet Sigortalar…
- Defteri Kebir (Büyük Defter)
- Yevmiye defterine geçirilmiş işlemleri usulüne göre hesaplara dağıtan ve bu hesaplarda toplayan defterdir (Vergi Usul Kanunu m.184). Her hesabın hareketi ve bakiyesi burada izlenir; mizan bu defterdek…
- Değer Artış Kazancı
- Gayrimenkul, hisse ve diğer kıymetlerin alış fiyatının üzerinde elden çıkarılmasından doğan ve GVK mükerrer m.80 uyarınca vergilendirilen kazançtır. Gayrimenkulde edinimden itibaren 5 yıl içinde satış…
- Değişken Faiz
- Kredi veya tahvilin faizinin bir referans göstergeye (TÜFE, TLREF, politika faizi) bağlı olarak dönemsel yeniden belirlenmesidir. Sabit faizde taksit vade boyunca değişmez; değişken faizde borçlu faiz…
- Değişken Fon
- Portföy sınırlamaları bakımından hisse senedi, borçlanma araçları, kıymetli madenler, fon sepeti, para piyasası, katılım veya karma gibi diğer şemsiye fon türlerinden hiçbirine girmeyen fonlar değişke…
- Değişken Gider
- Üretim veya satış hacmiyle orantılı olarak artıp azalan giderlerdir; doğrudan ham madde, ambalaj ve satış komisyonu bunlara örnektir. Birim başına değişken gider genellikle sabit kalır, toplam tutar h…
- Denetim Görüşü
- Bağımsız denetçinin finansal tabloların tüm önemli yönleriyle standartlara uygun hazırlanıp hazırlanmadığına ilişkin bildirdiği sonuçtur. Türkiye Denetim Standartlarına göre dört tür görüş vardır: olu…
- Devre Kesici
- Endeks veya tek bir payda fiyat belirli bir eşiğin ötesinde hareket ettiğinde işlemlerin geçici olarak durdurulması mekanizmasıdır. Borsa İstanbul'da pay bazlı devre kesici, fiyatın referans fiyattan…
- Devreden KDV
- Bir vergilendirme döneminde indirilecek KDV toplamının hesaplanan KDV toplamından fazla olması halinde aradaki farkın sonraki dönemlere aktarılmasıdır (KDVK m.29/2). Devreden tutar kural olarak nakden…
- Dış Borç
- Türkiye'deki kamu sektörünün, Merkez Bankası'nın ve özel sektörün yurt dışı yerleşiklere olan kredi, ticari kredi ve mevduat yükümlülükleri ile ihraç ettiği borçlanma araçlarından doğan toplam borç st…
- DİBS
- Devlet İç Borçlanma Senetleri; Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yurt içinde TL veya döviz cinsinden ihraç ettiği tahvil ve bonoların genel adıdır. Sabit kuponlu, değişken kuponlu, TÜFE'ye endeksli ve ki…
- Dosya Masrafı (Tahsis Ücreti)
- Bankanın kredi tahsisi için aldığı bir defalık ücrettir; TCMB'nin Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Tebliği (2020/7) m.10'a göre tüketici kredilerinde kredi tutarının binde 5'ini aşam…
- Döviz Kuru (Alış/Satış)
- Bir yabancı para biriminin TL cinsinden fiyatıdır. Bankalar dövizi müşteriden alırken alış kurunu, satarken satış kurunu uygular; aradaki fark (makas/spread) bankanın kazancıdır. TCMB her iş günü saat…
- DuPont Analizi
- Özkaynak kârlılığını (ROE) üç çarpana ayıran analizdir: net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanı (aktif/özkaynak). Böylece ROE'deki değişimin kârlılıktan, varlık verimliliğinden veya borçla…
- Durasyon (Süre)
- Sabit getirili bir menkul kıymetin nakit akımlarının ağırlıklandırılmış ortalama vadesidir; ağırlıklar her nakit akımının bugünkü değerinin toplam bugünkü değere oranıyla bulunur. Faiz değişimine karş…