13-16 Eylül’de Fondan Çıkanlar: ‘Haksız Kazanç’ Tespiti, TMSF İadeleri ve Zorunlu Tahsilat Nasıl İşliyor?
Adalet Bakanı'na göre 13-16 Eylül 2026'da fonlardan çıkan 214 kişinin 187,6 milyar TL kazanç elde ettiği iddia ediliyor; 02.11.2026 itibarıyla 37 kişi 18 milyar TL'yi aşan tutarı iade etti. Gönüllü iade ile zorunlu tahsilatın farkını anlatıyoruz.
HazırlayanTemerrüt Editörlüğü
Güncelleme
Okuma12 dakika
Kısaca
Soruşturma makamlarının “haksız kazanç” dediği şey, SPK’nın 17.09.2026 tarihli tasfiye kararından hemen önceki 13-16 Eylül 2026 günlerinde Tera, Pusula ve Hedef fonlarından çıkanların elde ettiği iddia edilen kârdır: TRT Haber’in 09.10.2026 tarihli haberine göre Adalet Bakanı Akın Gürlek, 141 gerçek ve 73 tüzel kişinin toplam 187 milyar 653 milyon TL kazanç sağladığının belirlendiğini ve listenin TMSF’ye gönderildiğini açıkladı. Bu paranın geri alınması iki ayrı kanalda yürüyor: kanunun herkese açık tuttuğu isteğe bağlı iade ile SPK tespiti ve TMSF takibine dayanan zorunlu tahsilat. NTV’nin 02.11.2026 tarihli haberine göre şimdiye kadar 37 kişi 18 milyar TL’yi aşan tutarı iade etti; iddianame henüz yok.
Masumiyet karinesi. Bu yazıdaki “haksız kazanç” ifadesi soruşturma makamlarının ve hükûmet yetkililerinin açıklamalarındaki iddiayı aktarır; kesinleşmiş bir yargı kararı değildir (Anayasa m.38). Tasfiyeden önce fondan çıkmış olmak tek başına suç ya da iade yükümlülüğü doğurmaz. Soruşturmadaki herkes şüpheli statüsündedir; SPK ve TMSF’nin idari işlemleri de yargı denetimine açıktır. Bu yazı kişi adı vermez ve kimseye iade yapmasını ya da yapmamasını önermez.
13-16 Eylül çıkışları neden mercek altında?
Pusula Portföy’ün PNU ve PRY fonları 15.09.2026’da, Tera Portföy’ün TP2 ve THF fonları 16.09.2026’da katılma payı iadelerinde temerrüde düştü; SPK 17.09.2026’da yedi şirketin 131 fonunu işleme kapatıp tasfiyeye aldı. Soruşturmanın ilgilendiği soru şu: fonlar kapatılmadan hemen önceki dört günde kim, ne kadar çıktı ve çıkanlar kapatmanın geleceğini önceden biliyor muydu?
TRT Haber’in 09.10.2026 tarihli haberine göre Bakan Gürlek, yürütülen soruşturmada 13-16 Eylül arasında fon satışı yapanların incelendiğini, 100 milyon TL’nin üzerinde kazanç sağlayanların tek tek saptandığını ve bu kişilerin “önceden haber alarak” çıktığının tespit edildiğini söyledi. Açıklanan dağılım şöyle:
Fon grubu
İddia edilen kazanç
Kaynak
Tera fonları
yaklaşık 90 milyar TL
TRT Haber, 09.10.2026
Pusula fonları
79 milyar TL
TRT Haber, 09.10.2026
Hedef fonları
yaklaşık 18 milyar TL
TRT Haber, 09.10.2026
Toplam (214 kişi: 141 gerçek, 73 tüzel)
187.653.000.000 TL
TRT Haber, 09.10.2026
Bu rakamlar savcılık incelemesine dayanan bir iddiayı ölçeklendirir; kimin hangi bilgiyle çıktığı ancak yargılamada belirlenir. Hukuken aranan şey, olağan bir satış ile bilgi suistimali ya da piyasa dolandırıcılığı arasındaki farktır. Soruşturmanın genel çerçevesini fonları batıran kim yazısında anlattık.
Gönüllü iade ile zorunlu tahsilat arasındaki fark ne?
7596 sayılı Kanun (RG 27.10.2026, sayı 33413; 17.09.2026’dan geçerli) para geri alımı için tek bir mekanizma kurmaz. Üç ayrı hüküm iç içe çalışır ve karıştırılması en kolay nokta burasıdır:
Yol
Kanun maddesi
Kimi ilgilendirir?
Zorunlu mu?
İsteğe bağlı iade
7596 m.4/4
Tasfiyeden önce çıkıp güncellenmiş girişini aşan getiri elde eden herkes
Hayır
Fonun zararından sorumluluk ve TMSF takibi
7596 m.5
Fon malvarlığından hukuka aykırı değer çıkarılmasında SPK’nın sorumlu belirlediği şirket ve kişiler
Evet, 6183 sayılı Kanun’la
Elkoyma ve geri kazanım hesabı
7596 m.6
Ceza soruşturmasında malvarlığına tedbir konan şüpheliler
Mahkeme kararıyla
Ödeme yasağı
7596 m.3/6
SPKn 104/106/107 fiillerini fonlarla birlikte işlediği SPK’ca tespit edilenler
Tasfiyeden ödeme alamaz
Gönüllü yolu tasfiyeden önce fondan çıkanlar yazısında ayrıntılı işledik. Kısa hatırlatma: SPK’nın 01.10.2026 duyurusuna göre Birleşik Fon Bankası nezdinde TMSF adına her fon için ayrı bir İsteğe Bağlı İade Hesabı ve borsadaki pay işlemlerinden elde edilen fahiş kazançlar için bir Genel Hisse İade Hesabı açıldı. Kanunda bu iade için yaptırım yoktur.
Bakan’ın açıkladığı TMSF “bildirimleri” ise bu iki ucun arasında duruyor. TRT Haber’in 09.10.2026 haberine göre TMSF listedeki kişilere resmî bildirimlere başladı ve toplanan paralar “mağdurlar için oluşturulan hesaplarda” biriktiriliyor. Bildirimin hangi kanun maddesine dayandığı, bir ödeme emri niteliğinde olup olmadığı ve süresi 04.11.2026’ya kadar yayımlanan resmî açıklamalarda yer almadı. Bugün bilinen şu: iade edenler parayı TMSF’nin belirlediği hesaplara yatırdı, etmeyenler hakkında hangi işlemin başlatıldığı açıklanmadı.
SPK tespiti nasıl yapılır, kime bildirilir?
Zorunlu yolun başlangıcı SPK’dadır. 7596 sayılı Kanun m.5/1’e göre mevzuata uygun görünse bile fonun yararına gerçek bir ekonomik amacı olmayan işlemlerle (karşılıksız ya da muvazaalı kredi, borç, avans, teminat, devir, satım, repo gibi) ilişkili kişiler, hâkim ortaklar, yöneticiler ya da üçüncü kişiler lehine fon malvarlığından çıkarılan değerler “hukuka aykırı çıkarılmış değer” sayılır ve fon zarara uğratılmış kabul edilir. Sorumluluk sırası m.5/2’de: önce fonun kurucusu ya da yöneticisi portföy yönetim şirketi; ondan tahsil edilemezse SPK’nın belirlediği gerçek ve tüzel kişiler şahsen. Görevden ayrılmış olmak sorumluluğu kaldırmaz.
m.5/3’e göre SPK, zarar tutarını ve sorumlu kişilerle paylarını TMSF’ye bildirir. Bu bildirim idari bir işlemdir ve dava konusu edilebilir. Dikkat edilmesi gereken nokta: m.5 fondan çıkan sıradan yatırımcıyı değil, fonun malvarlığını yönetenleri ve bu işlemlerin tarafı olanları hedefler. 13-16 Eylül’de payını satan bir yatırımcının bu madde kapsamına girmesi, SPK’nın onu fon malvarlığından değer çıkarılmasında sorumlu belirlemesine bağlıdır; böyle bir belirleme yayımlanmış değil.
Ayrıca SPK’nın 27.10.2026 tarihli 76/1903 sayılı esaslarına göre (10 Soruda kılavuzu, Soru 9) Sermaye Piyasası Kanunu’nun 104, 106 veya 107. maddelerindeki fiilleri fonlar aracılığıyla ya da fonlarla birlikte işlediği SPK tarafından tespit edilen ve MKK tarafından görevli bankalara bildirilen kişilere tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmaz. İletişim Başkanlığı’nın 03.11.2026 açıklamasında “haksız ve fahiş kazanç elde ettiği tespit edilen yatırımcılar ara ödeme kapsamı dışında bırakılmıştır” denmesinin dayanağı budur. Bu kişilerin güncel durumunu Kasım 2026 son durum yazısında izliyoruz.
TMSF devreye girince ne olur?
SPK bildirimi TMSF’ye ulaştığında m.5/4 uygulanır: TMSF, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip ve tahsil işlemlerini başlatır. Bu, alacağın vergi borcu gibi kamu alacağı usulüyle takip edilmesi demektir; icra dairesine gitmeye gerek yoktur. 6183 sayılı Kanun’un temel adımları şöyledir:
Ödeme emri (m.55): Borçluya 15 gün içinde ödemesi ya da mal bildiriminde bulunması tebliğ edilir.
İtiraz (m.58): Borcun olmadığı, kısmen ödendiği ya da zamanaşımına uğradığı iddiasıyla tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edilebilir. 7596 m.5/4, bu kapsamda açılacak davalarda İstanbul idare mahkemelerini yetkili kılar.
Haciz (m.62): Süresinde ödenmezse borçlunun menkul ve gayrimenkulleri ile alacaklarından borca yetecek kısım haczedilir.
İhtiyati haciz (m.13): Borçlunun kaçma ya da mal kaçırma ihtimali gibi hâllerde süre beklenmeden uygulanabilir.
m.5/4 TMSF’ye ayrıca 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndaki yetkilerini uygulama imkânı tanır; yani banka tasfiyelerinde kullandığı araçlar fon alacaklarında da kullanılabilir. Bugüne kadar hangi şirket ya da kişiye ödeme emri gönderildiği resmî olarak açıklanmadı.
El konulan jetler, yatlar ve hesaplar geri kazanım hesabına nasıl bağlanır?
Ceza soruşturması ayrı bir kolda ilerliyor. NTV’nin 02.11.2026 tarihli kronolojisine göre 24.09.2026’da yaklaşık 1,8 milyar TL değerinde olduğu belirtilen iki özel jet ile bir yata mahkeme kararıyla el konuldu; birçok şüphelinin mal varlığı ve banka hesaplarına transferi önlemek için tedbir kararı verildi. Bu tedbirler Ceza Muhakemesi Kanunu’na dayanır ve tek başına yatırımcıya para ulaştırmaz.
7596 sayılı Kanun’un 6. maddesi tam da bu köprüyü kurar:
m.6/1: Bu fonlarla bağlantılı soruşturmalarda CMK m.128 uyarınca elkoyma kararı verilebilir; el konulan ve fona iadesi mümkün olan para ile sermaye piyasası araçları fona ya da geri kazanım hesabına aktarılır.
m.6/2: Fona devredilemeyen malvarlıklarına (örneğin uçak, tekne, gayrimenkul) TMSF kayyım olarak atanabilir ve dava sonucunu beklemeden bunları satar ya da tasfiye eder.
m.2/1-ç, m.6/4 ve m.6/5: Geri kazanım hesabı TMSF nezdinde, TMSF’nin kendi malvarlığından ayrı ve her fon için ayrı alt hesapta izlenir; yalnızca o fonun tasfiyesi ve pay sahiplerine ödeme için kullanılabilir, başka amaçla kullanılamaz, teminat gösterilemez, kamu alacağı için olsa dahi haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz konulamaz.
Yani bir jet satılırsa bedeli Hazine’ye değil, ilgili fonun geri kazanım alt hesabına gider; hangi fona gideceği, elkoymanın hangi fonla bağlantılı olduğuna bağlıdır. Mahkeme müsadereye karar verirse ne olacağı 7596 sayılı Kanun 9 soruda yazısında anlatıldı. Birden fazla fonla ilgili bir tutarın fonlar arasında nasıl paylaştırılacağını kanun SPK’nın belirleyeceği esaslara bırakır (m.6/7); SPK’nın 27.10.2026 tarihli 10 Soruda kılavuzunda bu paylaştırmaya ilişkin bir açıklama yok.
Şimdiye kadar ne iade edildi?
Resmî açıklamalar üç ayrı rakam veriyor ve bunlar birbirinin yerine kullanılmamalı:
Tarih
Açıklayan
Rakam
Ne anlatıyor?
09.10.2026
Adalet Bakanı (TRT Haber)
187,65 milyar TL / 214 kişi
İddia edilen toplam kazanç; TMSF’ye bildirilen liste
27.10.2026
Cumhurbaşkanı Yardımcısı (TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu)
11 milyar TL
26.10.2026 itibarıyla geri ödeme
02.11.2026
NTV (“öğrenildi”)
18 milyar TL’yi aşan / 37 kişi
TMSF’nin belirlediği hesaplara yapılan iade
03.11.2026
Adalet Bakanı (NTV)
433 şüpheli, 112 tutuklu, 38 firari
Soruşturmanın boyutu
NTV’nin 02.11.2026 haberinde tutar girişte “19 milyar TL’ye yaklaştı”, metinde “18 milyar TL’yi geçti” olarak iki farklı biçimde yazılmış; biz alt sınırı kullandık. Bakan’ın 214 kişi açıklamasını TRT Haber 09.10.2026’da SABAH’a verilen demeç olarak yayımladı; NTV’nin kronolojisi aynı açıklamayı 06.10.2026 tarihine yazıyor. Bu iadelerin ne kadarının fon bazındaki İsteğe Bağlı İade Hesaplarına, ne kadarının Genel Hisse İade Hesabına yatırıldığı ve TMSF’nin kayyım olarak sattığı bir varlık bulunup bulunmadığı açıklanmadı. 187,65 milyar TL’lik iddia ile 18 milyar TL’lik iade arasındaki fark, soruşturma ve tahsilatın henüz başında olduğunu gösterir.
Tespite nasıl itiraz edilir, etkin pişmanlık ne sağlar?
Bir kişi “haksız kazanç” listesinde olduğunu öğrenirse önünde üç ayrı hukuki alan vardır:
İdari yol. SPK’nın m.5 belirlemesi ve TMSF’nin 6183 takibi idari işlemdir. 7596 m.5/4 İstanbul idare mahkemelerini yetkili kılar; 6183 m.58 ödeme emrine tebliğden itibaren 15 günlük itiraz süresi tanır. Süre kaçırılırsa borç kesinleşir ve mal bildirimi yükümlülüğü doğar.
Ceza yolu ve pişmanlık. Sermaye Piyasası Kanunu m.107/3, işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı (m.107/1) suçunu işleyen kişinin pişmanlık göstererek elde ettiği ya da elde edilmesine sebep olduğu menfaatin iki katını (500.000 TL’den az olmamak üzere) Hazine’ye ödemesi hâlinde ceza indirimi öngörür: soruşturma başlamadan ödenirse ceza verilmez, soruşturma evresinde ödenirse ceza yarı oranında, kovuşturmada hüküm verilinceye kadar ödenirse üçte bir oranında indirilir. Dikkat: bu ödeme TMSF hesaplarına değil Hazine’ye yapılır ve yatırımcıya dönmez; TMSF’ye yapılan iade ise kanundaki pişmanlık ödemesi değildir. İki ödemenin birbirine mahsup edilip edilmeyeceği mevzuatta açık değildir. Ayrıca SPKn m.115’e göre bu suçlarda ceza soruşturması SPK’nın savcılığa yazılı başvurusuna bağlıdır; SPK’nın 25.09 ve 28.09.2026 tarihli OZATD ve TRHOL suç duyuruları bu niteliktedir.
Fon tasfiyesinden pay alma. SPK’nın m.3/6 tespiti varsa kişi tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme alamaz. Bu tespitin de idari dava yolu açıktır.
Bu yolların hiçbiri diğerinin sonucunu beklemez; idari dava kazanılsa bile ceza soruşturması sürebilir, beraat de idari borcu kendiliğinden kaldırmaz. Bu nedenle listede olduğunu düşünen kişinin tebligat tarihlerini kaydetmesi ve bir avukata danışması gerekir.
Gönüllü iade tutarı nasıl düşünülebilir?
Kanunun m.4/4’teki ölçüsü “girişin TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncellenmiş tutarını aşan getiri”dir. SPK hesaplama dönemini ve yöntemi henüz açıklamadığından kesin tutar hesaplanamaz; yalnızca mantık gösterilebilir. Örnek: 05.01.2026’da bir para piyasası fonuna 500.000 TL yatıran yatırımcı 15.09.2026’da paylarını 800.000 TL’ye iade etmiş olsun. Sitedeki fon tasfiyesi iade hesaplayıcısı bu hareketleri 17.09.2026’ya şöyle günceller:
Bu yatırımcı tasfiyeden ödeme almaz. Kanundaki “güncellenmiş girişi aşan getiri” kavramı bu örnekte çıkışın girişi aştığı kısma karşılık gelir: hesaplayıcı her iki hareketi de 17.09.2026’ya endekslediği için bu farkı 190.157,49 TL olarak verir; çıkış endekslenmeden bakılırsa fark 189.114,82 TL olur. Hangisinin kullanılacağı, hesaplayıcının endeksleme yöntemi bir varsayım olduğu ve SPK dönem ile yöntemi henüz belirlemediği için açık değildir. Bu örnek bir iade tutarı bildirmez; soruşturmadaki 100 milyon TL eşiğiyle de ilgisi yoktur.
Geri alınan paranın yatırımcıya akış yolu kanunda var, takvimi yok:
Fonla eşleşen iadeler: SPK’nın 01.10.2026 duyurusuna göre bir fonun İsteğe Bağlı İade Hesabına yatan tutar yalnızca o fonun tasfiye malvarlığına eklenir ve tasfiyeyi yürüten Ziraat Bankası ya da İş Bankası aracılığıyla o fonun pay sahiplerine ödenir.
Fonla eşleşmeyen iadeler: Genel Hisse İade Hesabındaki tutarlar, SPK’nın 76/1903 esaslarına göre (Soru 10) önce ara ödeme karşılama oranı en düşük ve net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altındaki yatırımcısı en fazla olan para piyasası fonlarına, tutar kalırsa aynı ilkeyle diğer fonlara dağıtılır.
Zorunlu tahsilat ve kayyum satışları: Geri kazanım alt hesabına girer; nihai ödemede daha önce yapılan ödemeler düşülerek (m.4/5) pay sahiplerine dağıtılır. Tasfiye bittikten sonra gelen tutarların zorunlu giderler düşülerek Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne aktarılacağı ve pay oranında dağıtılacağı kanunda yazar (m.6/6).
İletişim Başkanlığı’nın 03.11.2026 açıklamasına göre 30.10.2026 itibarıyla 100 fonda 247.839 yatırımcıya 97,3 milyar TL ödendi (olağanüstü tasfiyedeki Atlas, Pusula ve Tera fonlarında 29,3 milyar TL; olağan tasfiyedeki 93 fonda 68 milyar TL) ve ara ödemeler para piyasası fonlarından başlayarak bu hafta sürüyor. Bu tutarın ne kadarının geri kazanım hesaplarından geldiği ayrıştırılmadı.
Açık sorular şunlar: TMSF bildirimlerinin hukuki niteliği, SPK’nın m.4/4 hesaplama esasları, elkonulan varlıkların fonlar arasında paylaştırma esasları (m.6/7) ve zorunlu tahsilatın ne kadarının nihai ödemeye yetişeceği. Bu başlıklar netleştiğinde yazı güncellenecek.
Bu yazı 04.11.2026 tarihine kadar yayımlanan resmî açıklamalara dayanır.
Fon Tasfiyesi İade Hesaplama (7596 sayılı Kanun)Tasfiyesine karar verilen Tera, Pusula ve Atlas Portföy fonlarında 7596 sayılı Kanun'a göre TÜFE/Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncellenmiş net…
13-16 Eylül’de fondan çıkan herkes haksız kazanç elde etmiş sayılıyor mu?
Hayır. TRT Haber’in 09.10.2026 tarihli haberine göre Adalet Bakanı, bu dört günde fon satışı yapanlar arasında 100 milyon TL’nin üzerinde kazanç sağlayan 141 gerçek ve 73 tüzel kişinin belirlendiğini açıkladı. Bu bir soruşturma tespitidir; fondan çıkmış olmak tek başına suç ya da iade yükümlülüğü doğurmaz ve kesinleşmiş yargı kararı yoktur.
TMSF’ye iade zorunlu mu, isteğe bağlı mı?
7596 sayılı Kanun m.4/4’teki iade isteğe bağlıdır ve herkese açıktır. Zorunlu tahsilat ise kanunun 5. maddesindedir: SPK’nın fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değer için sorumlu belirlemesi hâlinde TMSF, 6183 sayılı Kanun’a göre takip başlatır. 13-16 Eylül çıkışları için TMSF’nin ‘bildirim’ yaptığı açıklandı; bu bildirimin hangi maddeye dayandığı resmî açıklamalarda yer almadı.
Şimdiye kadar ne kadar iade edildi?
NTV’nin 02.11.2026 tarihli haberine göre 37 kişinin TMSF’nin belirlediği hesaplara iade ettiği tutar 18 milyar TL’yi geçti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 27.10.2026’da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, bir gün önce itibarıyla 11 milyar TL geri ödeme olduğunu söylemişti. Kimin ne kadar iade ettiğine ilişkin resmî döküm yayımlanmadı.
Haksız kazanç tespitine nasıl itiraz edilir?
7596 sayılı Kanun m.5/4’e göre SPK’nın sorumluluk belirlemesi ve TMSF takibine karşı davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkilidir. 6183 sayılı Kanun m.58, ödeme emrine tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz hakkı tanır. Ceza soruşturmasındaki iddialar ise ayrı bir yoldur ve ancak mahkeme kararıyla sonuçlanır.
Geri alınan para yatırımcıya ne zaman ulaşır?
Kanuna göre geri kazanım hesabı TMSF’de her fon için ayrı alt hesapta tutulur ve yalnızca o fonun tasfiyesi ile pay sahiplerine ödeme için kullanılır (m.6/4-5). SPK’nın 27.10.2026 esaslarına göre Genel Hisse İade Hesabındaki tutarlar önce karşılama oranı en düşük para piyasası fonlarının ara ödemelerine dağıtılır. Fon bazında takvim açıklanmadı.
