Temerrüt Faizi Nedir, Nasıl Hesaplanır? 2026 Oranlarıyla Adım Adım

Kısaca

Temerrüt faizi, vadesi geçmiş bir para borcuna gecikme süresince işleyen faizdir ve şu formülle bulunur: anapara × yıllık oran × gün sayısı / 365. Faiz, temerrüt gününün ertesi gününden başlar ve ödeme günü dahil hesaplanır. Sözleşmede oran yoksa adi işlerde yasal faiz uygulanır; bu oran 31.07.2026’dan beri yıllık %31’dir (güncel değer: %31). Oran süre içinde değiştiyse hesap dönemlere bölünür.

Borçlunun hangi günde temerrüde düştüğü ve temerrüdün hukuki sonuçları Temerrüt Nedir? yazısında anlatılıyor. Bu yazı yalnızca hesaplamaya odaklanır.

Temerrüt faizi nedir?

Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşmeyle aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 3095 sayılı Kanun m.1’deki orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur (3095 sayılı Kanun m.2/1). Faiz, temerrüdün kendisine bağlanmıştır; alacaklının bunun için ayrıca zararını ispat etmesi aranmaz. Zarar bu faizi aşıyorsa borçlu, kusursuzluğunu ispat edemedikçe aşan kısmı da öder (TBK m.122).

Faizin işleyebilmesi için borçlunun temerrüde düşmüş olması gerekir. Kural olarak bunun için alacaklının ihtarı aranır; belirli vade gününün geçmesi, haksız fiil gibi hâllerde ihtar gerekmez (TBK m.117). Hesaba başlamadan önce temerrüt tarihini netleştirmek bu yüzden ilk iştir.

Hangi oranla hesaplanır?

Oran, borcun niteliğine ve sözleşmeye göre belirlenir. Bu yazıdaki hesaplar için üç durum yeterlidir:

Durum	Oran (yıllık)	Dayanak
Adi iş, sözleşmede temerrüt faizi yok	Yasal faiz: %31	3095 s.K. m.1, m.2/1
Ticari iş, sözleşmede oran yok	Ticari temerrüt faizi: %39,75	3095 s.K. m.2/2
Ticari işletmeler arası mal/hizmet tedariki	TTK 1530 oranı: %43	TTK m.1530/7

Sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmışsa o oran uygulanır; adi işlerde bu oran, yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz (TBK m.120/2). Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir (TTK m.8/1). Sözleşmede yalnızca akdi faiz varsa ve bu oran yasal faizden yüksekse, temerrüt faizi akdi faizden az olamaz (3095 s.K. m.2/3; TBK m.120/3).

Yasal faizin dayanağı 31.07.2026’da değişti: 7589 sayılı Kanun’la (RG 31.07.2026, S. 33326) yeniden yazılan 3095 s.K. m.1’e göre oran, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı kısa vadeli reeskont oranının %80’idir; 30 Haziran’daki reeskont oranı 31 Aralık’takinden 5 puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının %80’i geçerli olur. 31.12.2025 reeskont oranı %38,75 olduğundan oran %31’dir. Bu kural nedeniyle yasal faiz bundan sonra yıl başlarında, gerekirse 1 Temmuz’da değişebilir; hesap yaparken her dönemin oranını ayrı kontrol etmek gerekir. Yasal faizin nasıl belirlendiği Yasal Faiz Oranı 2026 yazısında, ticari oranlar ise Ticari Temerrüt Faizi yazısında ayrıntılıdır.

Adım adım hesaplama

1. Anaparayı belirleyin. Faiz işleyecek tutar, vadesi geçmiş borcun kendisidir. Takip ve ihtar masrafları faiz işletilmeden ayrı bir kalem olarak yazılır.
2. Temerrüt tarihini bulun. İhtar tebliğ tarihi, belirli vade günü ya da haksız fiilin işlendiği gün; hangisi geçerliyse o.
3. Oranı seçin. Yukarıdaki tabloya göre yasal, ticari ya da sözleşme oranı. Oranın yürürlük tarihlerini not edin.
4. Gün sayısını bulun. Kanunda gün sayımına dair genel bir kural yoktur; yaygın uygulamada ve sitedeki hesaplayıcıda temerrüt günü sayılmaz, ödeme (ya da hesap) günü sayılır. 15 Mayıs 2026’da temerrüt başlamışsa ilk faiz günü 16 Mayıs’tır.
5. Oran değişikliklerinde süreyi bölün. TBK m.120/1, sözleşmede kararlaştırılmamış temerrüt faizi oranının faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata göre belirleneceğini söyler. Faiz her gün işlediği için bu yazıdaki ve sitedeki hesaplayıcının yöntemi, her günü o günün oranıyla hesaplamaktır; yeni oran, yürürlüğe girdiği günden itibaren uygulanır.
6. Her dönemi hesaplayıp toplayın. Her dönem için anapara × oran × gün / 365 bulunur; sonuçlar toplanır.

Faiz basittir: işlemiş faiz anaparaya eklenmez ve yeniden faizlenmez. 3095 sayılı Kanun m.3 bunu açıkça yasaklar; TBK m.121/3 de aynı sonuca varır.

Bu yazıdaki tüm hesaplar yıl 365 gün alınarak yapılmıştır.

Örnek: oran değişen dönemde 250.000 TL

250.000 TL’lik adi bir alacak (sözleşmede temerrüt faizi yok) 15 Mayıs 2026’da temerrüde düştü ve 6 Ekim 2026’da ödeniyor. Faiz 16 Mayıs’ta başlar, 6 Ekim dahil toplam 144 gün işler. Yasal faiz 31 Temmuz 2026’da %24’ten %31’e çıktığı için süre iki döneme bölünür:

Dönem	Gün	Oran	Faiz
16.05.2026 – 30.07.2026	76	%24	12.493,15 TL
31.07.2026 – 06.10.2026	68	%31	14.438,36 TL
Toplam	144		26.931,51 TL

250.000,00 × %24 × 76 / 365 = 12.493,15
250.000,00 × %31 × 68 / 365 = 14.438,36
Toplam yasal faiz           = 26.931,51 TL
Anapara + faiz              = 276.931,51 TL

Aynı alacağa bütün süre boyunca güncel oran olan %31’i uygulasaydınız faiz 30.575,34 TL çıkardı; yani 3.643,83 TL fazla. Eski oranı bütün süreye uygulamak da yanlış olur: %24 ile 23.671,23 TL çıkar. Oran değişikliğini kapsayan her alacakta dönem bölme bu yüzden gereklidir.

Kısmi ödeme, masraf ve faize faiz

TBK m.100’e göre borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemişse kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Temerrüt hâlinde ise işlemiş faiz ve giderler ödenmemiş olduğundan borçlunun bu hakkı yoktur; kısmi ödeme bu yüzden önce masraf ve işlemiş faize, kalanı anaparaya mahsup edilir ve sonraki günlerin faizi küçülmüş anaparaya göre hesaplanır. Hesaplayıcıdaki “TBK m.100” mahsup seçeneği bu sırayı izler.

Temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemez (TBK m.121/3). Faiz veya irat borcunu ya da bağışladığı bir miktar parayı ödemekte temerrüde düşen borçlu ise icra takibine girişildiği ya da dava açıldığı günden başlayarak temerrüt faizi öder (TBK m.121/1); yani bu tür bir faiz alacağına takip tarihinden önce faiz işletilmez.

Hesaplarken sık yapılan hatalar

• Temerrüt gününü saymak. Yaygın uygulamada faiz ertesi günden başlar. Hem temerrüt günü hem ödeme günü dahil edilirse hesap bir gün fazla faiz çıkarır.
• Tek oranı bütün süreye uygulamak. Oran değişikliğini kapsayan bir alacakta güncel oranı ya da eski oranı baştan sona kullanmak, yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi binlerce liralık fark yaratabilir.
• Faizi anaparaya eklemek. İşlemiş faiz ayrı kalemdir; sonraki günlerin faizi yalnızca anaparaya göre hesaplanır (3095 s.K. m.3).
• Yanlış faiz türünü seçmek. Adi iş için yasal faiz, ticari iş için avans esaslı ticari temerrüt faizi, ticari işletmeler arası tedarikte TTK m.1530 oranı geçerlidir. Fark küçük değildir: 1 Ağustos 2026’da temerrüde düşüp 30 Eylül 2026’da ödenen 100.000 TL’lik bir alacakta, 60 günlük faiz yasal faizle 5.095,89 TL, ticari temerrüt faiziyle 6.534,25 TL, TTK m.1530 oranıyla 7.068,49 TL tutar (giderim hariç).
• Oranı eski tablodan okumak. Yasal faiz 31.07.2026’da değişti; bu tarihten önce yazılmış hesap tabloları ve örnekler artık güncel değildir. Oran değiştiğinde sayfadaki güncel oran kutuları kendiliğinden güncellenir, elle yazılmış hesaplar güncellenmez.

Hesabınızı nasıl doğrularsınız?

Bulduğunuz sonucu iki yoldan kontrol edebilirsiniz. Birincisi, her dönemin günlerini toplayıp toplam gün sayısıyla karşılaştırmaktır: yukarıdaki örnekte 76 + 68 = 144 gündür. İkincisi, basit faiz hesaplayıcısıyla her dönemi ayrı ayrı hesaplayıp toplamaktır. Sonuçlar birbirini tutmuyorsa genellikle fark gün sayımında ya da oranın yürürlük tarihindedir. İcra takibinde ya da mahkemede kullanılacak bir hesap söz konusuysa, tutarın hesaplandığı tarihleri ve oranları ayrıca belirtmek karşı tarafın hesabıyla kıyas yapmayı kolaylaştırır.

Anlaşmazlık olursa

Faiz tutarı ya da oranı konusunda anlaşmazlık varsa önce hesabı dönem dönem açıp tarafların aynı tarih ve oranları kullandığını kontrol etmek çoğu farkı çözer. Konusu bir miktar para olan alacak, tazminat ya da itirazın iptali gibi ticari davalarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). Tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda, parasal sınırlar içinde tüketici hakem heyetine başvurulabilir (6502 sayılı Kanun m.68). Avukatlık ücretini karşılayamayanlar için baroların adli yardım büroları da bir seçenektir. Temerrüt tarihi, faiz türü ve zamanaşımı somut olaya göre değişebilir; tutar büyükse bir avukattan görüş alın.

Sık sorulan sorular

Temerrüt faizi nasıl hesaplanır?

Anapara, yıllık faiz oranı ve gecikme günü çarpılır, 365’e bölünür: anapara × oran × gün / 365. Yaygın uygulamada ve sitedeki hesaplayıcıda temerrüt günü sayılmaz, ödeme günü sayılır. Süre içinde oran değişmişse hesap dönemlere bölünür ve her dönem kendi oranıyla hesaplanıp toplanır. Faiz anaparaya eklenip tekrar faizlenmez (3095 sayılı Kanun m.3).

Temerrüt faizi hangi günden itibaren işler?

Yaygın uygulamada temerrüt gününün ertesi gününden itibaren; ödeme günü hesaba dahil edilir. Kanunda gün sayımına dair genel bir hüküm yoktur. Örneğin 15 Mayıs 2026’da temerrüde düşen borçta faiz 16 Mayıs 2026’da işlemeye başlar. Ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedarikinde TTK m.1530/3, alacaklının ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren faize hak kazanacağını açıkça söyler.

Temerrüt faizi bileşik (faize faiz) olur mu?

Hayır. 3095 sayılı Kanun m.3, kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemeyeceğini düzenler; TBK m.121/3 de temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemeyeceğini söyler. İşlemiş faiz ayrı bir kalem olarak tutulur. Ticari hayatta cari hesap gibi özel hâller TTK m.8/2’de ayrıca düzenlenmiştir.

Kira gecikmesinde temerrüt faizi hangi orandan hesaplanır?

Sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa, borç adi iş sayılıyorsa yasal faiz (31.07.2026’dan beri %31) uygulanır. Taraflar için ticari iş niteliği varsa (TTK m.3, m.19) avans esaslı ticari temerrüt faizi gündeme gelir. Sözleşmede temerrüt faizi yazılıysa o oran esas alınır; adi işlerde bu oran yasal faizin yüzde yüz fazlasını aşamaz (TBK m.120/2); somut olayda hangi grupta olduğunuzdan emin değilseniz bir avukattan görüş alın.

Faiz oranı hesap süresi içinde değişirse ne olur?

Süre, oranın değiştiği tarihte bölünür. Yasal faiz için 31.07.2026’dan önceki günler %24, bu tarihten sonraki günler %31 ile hesaplanır. Bütün süreye tek bir (örneğin güncel) oranı uygulamak sonucu önemli ölçüde değiştirir; aşağıdaki örnekte aradaki fark 3.643,83 TL’dir.

Kaynaklar

• 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (m.1–4, mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.100, m.117–121, mevzuat.gov.tr)
• 7589 sayılı Kanun — Resmî Gazete 31.07.2026, S. 33326
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.3, m.8, m.19, m.1530, mevzuat.gov.tr)
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.68, mevzuat.gov.tr)
• TCMB — Reeskont ve Avans Faiz Oranları
• TCMB — TTK Md. 1530 temerrüt faizi ve asgari giderim tutarı