İhtiyaç Kredisi Hesaplama

İhtiyaç kredisi taksiti nasıl hesaplanır?

Bankaların reklamlarda gösterdiği oran vergisiz aylık akdi faizdir. İhtiyaç kredisi bir tüketici kredisi olduğu için her taksitin faiz tutarı üzerinden ayrıca Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) ve Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) alınır. Vergiler anaparaya değil faize uygulandığından taksit formülünde aylık oran vergi yüküyle büyütülür:

r_t = r × (1 + (KKDF + BSMV) / 100)      (bugün r × 1,30)
Taksit = P × r_t / (1 − (1 + r_t)^−n)
Satır faizi = Kalan anapara × r × gün / 30
KKDF = Faiz × %15;  BSMV = Faiz × %15
Anapara payı = Taksit − Faiz − KKDF − BSMV

P kredi tutarı, r aylık akdi faiz, n vadedir (ay). Taksit kuruşa yuvarlanır; her satırda faiz, KKDF ve BSMV de kuruşa yuvarlanır, yuvarlama farkını anapara payı emer ve son taksit kalan bakiyeyi tam kapatır. Bu yüzden son taksit birkaç kuruş farklı görünebilir. Faiz sıfırsa taksit doğrudan P / n olur.

Taksitten tutar hesabı aynı formülün tersidir: P = T × (1 − (1 + r_t)^−n) / r_t. Eşit anapara seçeneğinde her ay P / n anapara ödenir; faiz azalan bakiye üzerinden işlediği için ilk taksit en yüksek, son taksit en düşüktür ve toplam faiz eşit taksitli plana göre azalır. Kullandırım tarihini girerseniz ilk taksitin faizi gerçek gün sayısıyla (gün / 30) alınır ve vergi oranı o tarihteki orandan seçilir.

Örnek hesaplama: 50.000 TL, 24 ay, aylık %3,49

Tahsis ücreti olmadan 50.000 TL ihtiyaç kredisi, 24 ay vade ve aylık %3,49 akdi faiz. KKDF %15 ve BSMV %15 olduğundan vergili aylık oran r_t = 3,49 × 1,30 = %4,537.

• Aylık taksit: 50.000 × 0,04537 / (1 − 1,04537^−24) = 3.462,10 TL
• 1. taksitin faizi: 50.000 × %3,49 = 1.745,00 TL; KKDF 261,75 TL; BSMV 261,75 TL
• 1. taksitin anapara payı: 3.462,10 − 1.745,00 − 261,75 − 261,75 = 1.193,60 TL
• Son taksit (kuruş farkı kapanır): 3.462,12 TL
• Toplam geri ödeme: 83.090,42 TL — 25.454,16 TL faiz ve 7.636,26 TL KKDF + BSMV
• Faiz + vergi maliyetinin yıllık bileşik karşılığı: 1,04537^12 − 1 ≈ %70,31

Ters soru: aylık 10.000 TL ödeyebilen biri 24 ay vade ve aylık %3 faizle 10.000 × (1 − 1,039^−24) / 0,039 = 154.042,72 TL ihtiyaç kredisi çekebilir. Aşağıdaki örnek aracın bugünkü vergi oranlarıyla canlı hesapladığı sonuçtur:

KKDF, BSMV, tahsis ücreti ve yıllık maliyet oranı

KKDF kesintisi 88/12944 sayılı Karar uyarınca tüketici kredilerinde faiz tutarının %15'idir (BKK 2010/974, 28.10.2010'dan beri). BSMV, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m.28 ve 98/11591 sayılı Kararın m.1/1-(ğ) bendine göre tüketici kredilerinde lehe alınan paralar üzerinden alınır; oran 11.06.2022'de %5'ten %10'a (CK 5729), 07.07.2023'te %15'e (CK 7345) yükseltildi. Yeni oran, kararın yayımından sonra kullandırılan kredilere uygulanır; bu nedenle 2023 başında çekilmiş bir kredinin BSMV'si hâlâ %10'dur. Araç kullandırım tarihi girildiğinde bu tarihçeyi kendiliğinden uygular.

Tahsis ücreti, TCMB'nin Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'inin (2020/7) 10. maddesine göre tüketici kredilerinde anaparanın binde 5'ini aşamaz; bunun dışında dosya masrafı, istihbarat veya işlem ücreti adıyla ücret alınamaz. Ücret taksiti değiştirmez ama elinize geçen net tutarı azalttığı için yıllık maliyet oranını yükseltir.

Yıllık maliyet oranı Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği m.4'te kredinin toplam maliyetinin yıllık yüzde değeri olarak tanımlanır. Araç bunu, masraflar düşülmüş net kullandırım ile taksitlerin iç verim oranından (aylık oranın 12 ay bileşiği) bulur; bankanın sözleşme öncesi bilgi formundaki oranla karşılaştırmak için kullanılabilir.

Erken ödeme: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.27'ye göre tüketici kredisini vadesinden önce kısmen veya tamamen ödeyebilirsiniz; banka kalan döneme ait faiz ve diğer maliyetleri indirmek zorundadır ve ihtiyaç kredisinde erken ödeme tazminatı alınmaz. Kapama tutarını Kredi Hesaplama aracının erken kapatma seçeneğiyle görebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Vergisiz oranla taksit hesaplamak. %3,49 faizli kredinin taksiti %3,49 ile değil, KKDF ve BSMV eklenmiş %4,537 ile hesaplanır; aradaki fark 24 ayda binlerce lirayı bulur.
• Yıllık oranı aylık kutuya yazmak. Banka ilanlarında oran aylıktır; %40 gibi bir değer girerseniz araç uyarı verir.
• Vergiyi anapara üzerinden hesaplamak. KKDF ve BSMV yalnızca faiz kısmına uygulanır.
• Uzun vadenin ucuz olduğunu sanmak. Vade uzadıkça taksit düşer ama toplam faiz ve vergi hızla artar; ödeme planındaki toplam satırına bakın.
• Sigortayı zorunlu sanmak. Kredi bağlantılı sigorta ancak açık talebinizle yapılabilir (6502 m.38); talep etmediğiniz bir prim alındıysa Kredi Dosya Masrafı aracıyla kontrol edin.