Kredi Dosya Masrafı ve Tahsis Ücreti İadesi Hesaplama
Kredi Dosya Masrafı ve Tahsis Ücreti İadesi Hesaplama
Bireysel kredide alınan tahsis ücreti, BSMV, ekspertiz, ipotek ve diğer ücretleri TCMB üst sınırlarıyla karşılaştırır; yasal sınırı aşan ve iadesini isteyebileceğiniz tutarı kalem kalem gösterir.
Hesap bilgileri
Hesap sonucu
Sonuç burada bir dekont olarak çıkar
Soldaki değerleri girip Hesapla'ya basın. Toplam, hesabın parçaları ve her satırın yasal dayanağı burada görünür; yazdırabilir veya bağlantısını paylaşabilirsiniz.
Kredi dosya masrafı hesaplama aracı, bireysel kredinizden alınan tahsis (dosya) ücretini, bu ücretin BSMV'sini, ekspertiz ve ipotek masraflarını, adı ne olursa olsun alınan diğer ücretleri ve kredi bağlantılı sigorta primini yasal sınırlarla karşılaştırır. Hangi kalemin neden fazla görünebileceğini dayanağıyla birlikte, kalem kalem gösterir ve sınırı aşan görünen toplamı, yani bankanızdan iadesini isteyebileceğiniz tutarı hesaplar. Araç girdiğiniz tutarlara dayanır; hukuki görüş değildir ve iadenin kesin olduğunu söylemez.
Dosya masrafı ve tahsis ücreti nasıl kontrol edilir?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'i (Sayı: 2020/7) m.10/1'e göre tüketici kredilerinde yalnızca kredi tahsis ücreti alınabilir ve bu ücret anaparanın binde 5'ini (%0,5) aşamaz. Araç kalemleri şöyle denetler:
Azami tahsis = Anapara × %0,5 Tahsis fazlası = max(0; alınan − azami) Meşru BSMV = min(alınan; azami) × oran (konut 0; tüketici kredisi bugün %15) BSMV fazlası = max(0; alınan BSMV − meşru BSMV) Ekspertiz / ipotek = max(0; alınan − belgeli üçüncü kişi tutarı) Diğer ücretler = tamamı; talep edilmeyen sigorta = tamamı
BSMV denetimi hem yüksek oranı hem de fazla ücretin BSMV'sini yakalar: yalnızca yasal sınırdaki ücretin BSMV'si meşrudur. Ücretin BSMV oranı kullandırım tarihine göre seçilir (11.06.2022 öncesi %5, 11.06.2022'den %10, 07.07.2023'ten %15); dilerseniz oranı elle girebilirsiniz. Belgeli tutar alınan tutardan büyükse fazla 0 yazılır.
Örnek hesaplamalar
Tahsis ücreti iki katı: 200.000 TL ihtiyaç kredisinden 2.000 TL tahsis ücreti ve 300 TL BSMV alınmış.
- Azami tahsis: 200.000 × %0,5 = 1.000,00 TL → tahsis fazlası 1.000,00 TL
- Meşru BSMV: 1.000 × %15 = 150,00 TL → BSMV fazlası 300 − 150 = 150,00 TL
- İadesini isteyebileceğiniz tutar: 1.150,00 TL
Konut kredisinde BSMV: 2.000.000 TL konut kredisinde 10.000 TL tahsis ücreti sınırdadır; ancak konut finansmanında ücretin BSMV'si de istisna olduğundan alınan 500 TL BSMV'nin tamamı (500,00 TL) fazla görünür.
Sigorta ve ipotek: 3.000.000 TL konut kredisinde ipotek için 5.000 TL alınmış, belgeli tutar 2.227 TL; ayrıca talep edilmeden 9.000 TL sigorta primi tahsil edilmiş. İpotek farkı 2.773 TL ile sigorta primi toplanınca 11.773,00 TL eder. Aşağıdaki örnek aracın canlı sonucudur:
200.000 TL, 2.000 TL tahsis + 300 TL BSMV
- Kredi türü: İhtiyaç
- Kredi tutarı: 200.000,00 TL
- Kullandırım tarihi:
- Alınan tahsis (dosya) ücreti, BSMV hariç: 2.000,00 TL
- Bu ücret için alınan BSMV: 300,00 TL
- Ücretin BSMV oranı (elle): %
- Ekspertiz için alınan: 0,00 TL
- Ekspertiz şirketinin faturası: 0,00 TL
- İpotek / rehin için alınan: 0,00 TL
- Tapu/noter/döner sermaye belgeli tutar: 0,00 TL
- Diğer ücretler (istihbarat, işlem fişi, ödeme planı vb.): 0,00 TL
- Kredi bağlantılı sigorta primi: 0,00 TL
- Bu sigortayı açıkça talep etmedim: Hayır
200.000,00 TL ihtiyaç kredisi için girdiğiniz ücretlerde sınırı aşan görünen tutar 1.150,00 TL; bu tutarın iadesini bankanızdan isteyebilirsiniz.
| Kalem | Alınan | Üst sınır / belgeli | Fazla | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Tahsis ücreti | 2.000,00 TL | 1.000,00 TL | 1.000,00 TL | TCMB 2020/7 m.10/1 |
| Tahsis ücretinin BSMV'si | 300,00 TL | 150,00 TL | 150,00 TL | 98/11591 s. BKK m.1/1-ğ |
| Ekspertiz | 0,00 TL | 0,00 TL | 0,00 TL | TCMB 2020/7 m.10/2 |
| İpotek / rehin | 0,00 TL | 0,00 TL | 0,00 TL | TCMB 2020/7 m.10/2 |
| Diğer ücretler | 0,00 TL | 0,00 TL | 0,00 TL | TCMB 2020/7 m.10/1 |
| Kredi bağlantılı sigorta | 0,00 TL | 0,00 TL | 0,00 TL | 6502 s.K. m.38/1 |
| Toplam | 2.300,00 TL | 1.150,00 TL |
İade tutarının açılımı
Azami tahsis = anapara × %0,5; meşru BSMV = min(alınan, azami) × oran| Tahsis fazlası: max(0; 2.000,00 − 1.000,00) | = | 1.000 | ,00 TL | TCMB 2020/7 m.10/1 |
| BSMV fazlası: max(0; 300,00 − 1.000,00 × %15) | = | 150 | ,00 TL | 98/11591 s. BKK m.1/1-ğ |
| Ekspertiz: max(0; 0,00 − 0,00) | = | 0 | ,00 TL | TCMB 2020/7 m.10/2 |
| İpotek / rehin: max(0; 0,00 − 0,00) | = | 0 | ,00 TL | TCMB 2020/7 m.10/2 |
| Diğer ücretler (tamamı) | = | 0 | ,00 TL | TCMB 2020/7 m.10/1 |
| Sigorta primi (talep edildi → 0) | = | 0 | ,00 TL | 6502 s.K. m.38/1 |
| İadesini isteyebileceğiniz | = | 1.150 | ,00 TL |
|---|
Karşılaştırma
- Alınan toplam ücretin anaparaya oranı%1,15
- Yasal sınırdaki tahsis ücreti + BSMV'si1.150,00 TL
Notlar
- Tüketici kredilerinde kredi tahsis ücreti anaparanın binde 5'ini aşamaz; bunun dışında istihbarat, dosya, işlem fişi veya ödeme planı değişikliği adıyla ücret alınamaz (TCMB 2020/7 m.10/1). Ekspertiz ve ipotekte yalnızca üçüncü kişilere ödenen belgeli tutar tahsil edilebilir (m.10/2); talebi reddedilen krediden ücret alınamaz (m.10/3).
- Tüketici kredisinde ücretin BSMV'si faizle aynı orandadır (98/11591 s. BKK m.1/1-ğ, "tüketici kredilerinde lehe alınan paralar").
- Kredi bağlantılı sigorta ancak açık talebinizle yapılabilir; sigortasız seçenek sunulmalıdır (6502 s.K. m.38/1).
- Önce bankaya yazılı başvurun; sonuç alamazsanız tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi.
- Bu hesap girdiğiniz tutarlara dayanır ve hukuki görüş değildir.
Yasal dayanaklar
- TCMB Tebliğ 2020/7 m.10/1: tüketici kredilerinde kredi tahsis ücreti anaparanın binde 5'ini aşamaz; istihbarat, işlem fişi, ödeme planı değişikliği gibi adlarla ayrıca ücret alınamaz. Aynı sınır 03.10.2014 tarihli BDDK ücret yönetmeliğinde de vardı; daha eski kredilerde sonuç bilgi amaçlıdır.
- m.10/2: ekspertiz ve ipotek (rehin) işlemlerinde yalnızca üçüncü kişilere ödenen ve belgelenen tutar tüketiciden alınabilir. m.10/3: kredi talebi reddedilirse ücret alınamaz.
- BSMV: 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m.28 ve 98/11591 sayılı Karar m.1/1-(ğ) "tüketici kredilerinde lehe alınan paralar" için oranı belirler (CK 5729 ile %10, CK 7345 ile %15). Konut finansmanında 6802 m.29/1-y istisnası bankanın aldığı ücretleri de kapsar; konutta ücretin BSMV'si alınmaz. Konut finansmanı için kurulan ipotek tapu harcından de istisnadır.
- Sigorta: 6502 sayılı Kanun m.38/1'e göre kredi bağlantılı sigorta ancak tüketicinin açık talebiyle yapılabilir ve sigortasız seçenek sunulmalıdır.
Fazla görünen bir kalem varsa önce bankanıza yazılı başvurun. Sonuç alamazsanız parasal sınıra göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz; başvuru e-Devlet üzerinden de yapılabilir.
Sık yapılan hatalar
- BSMV'yi ücrete dahil girmek. "Alınan tahsis ücreti" kutusuna BSMV hariç tutarı, BSMV'yi ayrı kutuya yazın.
- Konut kredisinde BSMV'yi normal sanmak. Konut finansmanında ücretin BSMV'si de istisnadır.
- Ekspertiz faturasını istememek. Belgeli tutar girilmezse tamamı fazla görünür; bankadan ekspertiz şirketinin faturasını isteyin.
- Talep ettiğiniz sigortayı iade sanmak. Sigortayı kendiniz istediyseniz prim fazla sayılmaz; kutuyu yalnızca açık talebiniz yoksa işaretleyin.
- Ticari krediyi bu araçla kontrol etmek. Ticari krediler ayrı kurallara tabidir ve kapsam dışıdır.