Ara Ödeme ve Nihai Ödeme Farkı: Net Yatırım Tutarı Nasıl Hesaplanır?
7596 sayılı Kanun'a göre tasfiyedeki Tera, Pusula ve Atlas fonlarında ara ödeme, endekslenmemiş net yatırım tutarı ve 1 milyon TL ile sınırlı bir avanstır; nihai ödeme ise pay değeri ya da TÜFE/Yİ-ÜFE ile güncellenmiş net yatırım tutarı esasına göre yapılır. Dört sayısal örnekle.
- HazırlayanTemerrüt Editörlüğü
- Güncelleme
- Okuma6 dakikalık okuma
Kısaca
Tasfiyedeki Tera, Pusula ve Atlas fonlarında ara ödeme, katılma payınız geri alınmadan yapılan ve sonradan nihai ödemeden düşülen bir ön ödemedir. SPK esaslarına göre endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını ve fon başına 1.000.000 TL’yi aşamaz. Nihai ödeme ise tasfiye sonunda paylarınız itfa edilirken yapılır; fonun nakdi tasfiye öncesi pay değerlerini karşılamazsa 7596 sayılı Kanun m.4/1’deki, TÜFE ve Yİ-ÜFE ile güncellenmiş net yatırım tutarı esas alınır.
Net yatırım tutarı ne demek?
Net yatırım tutarı, bir yatırımcının bir fona fiilen koyduğu paradan fondan çektiği paranın düşülmesiyle bulunan tutardır. 7596 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 1. fıkrasına göre MKK bu tutarı şöyle hesaplar:
- Fona yaptığınız her nakit girişi ve fondan her nakit çıkışı ayrı ayrı ele alınır.
- Her tutar, TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla, kıstelyevm usulüyle (geçen gün oranında) tasfiye tarihine kadar güncellenir.
- Girişler çıkışlardan fazlaysa çıkışlar “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle en eski girişlerden düşülür.
Kanunda bu hesaba başvurulma koşulu da yazar: Fonun varlıklarının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir nakit, tasfiye kararından önceki gün sonu fiyatıyla hesaplanan pay değerlerinin toplamını karşılamıyorsa ödemeler net yatırım tutarı esasına göre yapılır.
Hesaplamada iki ayrı net tutar karşınıza çıkar:
| Tutar | Nerede kullanılır? | Dayanak |
|---|---|---|
| Endekslenmemiş net (Σ giriş − Σ çıkış) | Ara ödemenin üst sınırı | SPK 76/1903 |
| Endekslenmiş net (TÜFE/Yİ-ÜFE ile güncel) | Nakit yetmediğinde nihai ödeme esası | 7596 s. K. m.4/1 |
Ara ödemenin sınırları neler?
- Fon başına en fazla 1.000.000 TL (m.4/2). Birden fazla fonunuz varsa sınır her fon için ayrı uygulanır.
- Endekslenmemiş net yatırım tutarını aşamaz (SPK 76/1903).
- Para piyasası dışı fonlarda katılma paylarınızın önceki gün sonu değerini aşamaz (m.4/2). SPK esaslarına göre nakit yetmediğinde referans tarih, para piyasası fonlarında 17.09.2026’dan önceki gün, diğer fonlarda ara ödemenin hesaplandığı tarihten önceki gündür.
- Nakit yetmezse SPK ödeme sırası ya da asgari ara ödeme tutarı belirleyebilir; bu durumda ilk ödeme bu sınırların altında kalabilir.
Örnek 1: Para piyasası fonu, iki giriş ve bir çıkış
Bir yatırımcı para piyasası fonuna 10.03.2025’te 400.000 TL ve 20.11.2025’te 250.000 TL yatırmış, 15.04.2026’da 100.000 TL’lik pay satmış olsun. Tasfiye tarihi 17.09.2026. Sitedeki fon tasfiyesi iade hesaplayıcısının sonucu:
Giriş 10.03.2025 400.000,00 TL × 1,483358 = 593.343,14 TL Giriş 20.11.2025 250.000,00 TL × 1,241448 = 310.361,97 TL Çıkış 15.04.2026 100.000,00 TL × 1,109453 = 110.945,34 TL (FIFO: ilk girişten düşülür) Endekslenmemiş net 650.000,00 − 100.000,00 = 550.000,00 TL Endekslenmiş net 903.705,11 − 110.945,34 = 792.759,77 TL Tahmini ara ödeme min(1.000.000; 550.000,00; 792.759,77) = 550.000,00 TL Net yatırım esasında kalan hak 242.759,77 TL
Ara ödeme endekslenmemiş tutarla sınırlı olduğu için enflasyon farkı (242.759,77 TL) bu aşamada ödenmez; nihai ödemede net yatırım esası uygulanırsa ve fonun nakdi yeterse ödenir.
Örnek 2: Hisse yoğun fon, pay değeri sınırı
Para piyasası dışı bir fona 03.06.2024’te 1.500.000 TL ve 01.09.2025’te 500.000 TL yatırılmış, hiç çıkış yapılmamış olsun. Katılma paylarının ilgili gün sonu değeri 850.000 TL olarak girilsin:
Endekslenmemiş net yatırım tutarı 2.000.000,00 TL Endekslenmiş net yatırım tutarı 3.349.369,27 TL (katsayılar 1,795956 ve 1,310870) Tahmini ara ödeme 850.000,00 TL (pay değeri sınırı) Net yatırım esasında kalan hak 2.499.369,27 TL
Burada bağlayıcı olan, 1 milyon TL değil, payların değeridir. Nihai ödemede pay değeri esası uygulanırsa ara ödeme payların tamamını karşıladığı için kalan tutar sıfırdır; net yatırım esası uygulanırsa kalan hak 2.499.369,27 TL’dir. Hangisinin uygulanacağı fonun tasfiye sonucuna bağlıdır.
Örnek 3: 1 milyon TL sınırı
Para piyasası fonuna 02.02.2026’da tek seferde 1.800.000 TL yatırılmış olsun. Endekslenmemiş net 1.800.000,00 TL, endekslenmiş net 2.127.544,49 TL çıkar; tahmini ara ödeme fon başına sınır nedeniyle 1.000.000,00 TL‘dir.
Örnek 4: Kârla kısmen çıkmış yatırımcı
15.01.2025’te 300.000 TL giriş, 10.03.2026’da 420.000 TL çıkış, 04.05.2026’da 50.000 TL giriş:
Endekslenmemiş net max(0; 350.000,00 − 420.000,00) = 0,00 TL Endekslenmiş net 522.038,88 − 480.936,71 = 41.102,17 TL Tahmini ara ödeme 0,00 TL (endekslenmemiş net sınırı)
Nominal olarak koyduğundan fazlasını çekmiş yatırımcıya ara ödeme çıkmaz. Endekslenmiş tutarın pozitif kalması, eski girişin daha uzun süre güncellenmesinden kaynaklanır; nihai ödemede bunun nasıl dikkate alınacağını MKK hesabı belirler.
Hesaplayıcının varsayımları nelerdir?
Kanun, hangi ayın endeksinin kullanılacağını ve gün kesrinin nasıl uygulanacağını ayrıntılı yazmaz; MKK’nın uygulama yöntemi 01.11.2026 itibarıyla yayımlanmadı. Hesaplayıcı her takvim ayı için TÜİK’in aylık TÜFE ve Yİ-ÜFE değişimlerinin ortalamasını alır, işlem ve tasfiye aylarında geçen gün oranında uygular ve ayları zincirleme çarpar. Örneğin Eylül 2026 için oran (1,84 + 2,07) ÷ 2 = %1,955’tir. Farklı bir yöntem küçük farklar doğurabilir. Bu nedenle sonuçlar tahmindir; kesin tutar MKK kayıtlarıyla belirlenir.
Sık yapılan hatalar
- Fonları toplamak: Sınırlar fon başınadır; her fon kodu için ayrı hesaplayın.
- Pay adedini tutar sanmak: Giriş ve çıkışlar TL tutarıdır: alımda ödediğiniz, satışta hesabınıza geçen para.
- Ara ödemeyi son ödeme sanmak: Ara ödeme nihai ödemeden düşülür; paylarınız nihai ödemeye kadar hesabınızda kalır.
TP2 özelinde takvim için TP2 fonu ne zaman ödenecek, hakların tamamı için 7596 sayılı Kanun 9 soruda yazılarına bakabilirsiniz.
Fon Tasfiyesi İade Hesaplama (7596 sayılı Kanun)Tasfiyesine karar verilen Tera, Pusula ve Atlas Portföy fonlarında 7596 sayılı Kanun'a göre TÜFE/Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncellenmiş net…
Sık sorulan sorular
Net yatırım tutarı nasıl hesaplanır?
7596 sayılı Kanun m.4/1’e göre MKK, fona yaptığınız her nakit girişini ve fondan her çıkışınızı TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla, kıstelyevm usulüyle tasfiye tarihine kadar günceller; çıkışları ilk giren ilk çıkar yöntemiyle girişlerden düşer. Kalan tutar net yatırım tutarıdır.
Ara ödemede enflasyon farkı veriliyor mu?
Hayır. SPK’nın 27.10.2026 tarihli 76/1903 sayılı esaslarına göre ara ödeme, endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını ve fon başına 1 milyon TL’yi aşamaz. Endeksleme, nakit yetmediğinde nihai ödemenin dayandığı net yatırım tutarında kullanılır.
Ara ödeme ile nihai ödeme arasındaki fark nedir?
Ara ödeme, katılma payı iade edilmeden yapılan ve nihai ödemeden düşülen bir ön ödemedir. Nihai ödemede paylar itfa edilir; fonun nakdi tasfiye öncesi pay değerlerini karşılarsa pay değeri, karşılamazsa güncellenmiş net yatırım tutarı esas alınır.
Fondan kârla çıktıysam net yatırım tutarım sıfır olabilir mi?
Evet. Çıkışlarınız girişlerinizden fazlaysa endekslenmemiş net yatırım tutarı sıfır olur ve ara ödeme çıkmaz. Endekslenmiş tutar ise tarihlerin farklı güncellenmesi nedeniyle sıfırdan büyük kalabilir; nihai ödemede hangisinin esas alınacağını MKK hesabı belirler.
Kaynaklar
- 7596 sayılı Kanun metni (RG 27.10.2026, sayı 33413) — Alomaliye
- SPK Bülteni 2026/76 (27.10.2026) — Karar 76/1903, tasfiye ve ödemelere ilişkin usul ve esaslar
- SPK — 10 Soruda Tasfiyeye ve Ödemelere İlişkin Usul ve Esaslar (27.10.2026)
- Alomaliye — 7596 sayılı Kanun kapsamında fon tasfiyesi ve ödemelerine ilişkin usul ve esaslar (27.10.2026)
- Alomaliye — Yıllar itibarıyla TÜFE aylık değişim tablosu (TÜİK verisi)
- Alomaliye — Yıllar itibarıyla Yİ-ÜFE aylık değişim tablosu (TÜİK verisi)