Ara Ödemeli ve Balon Ödemeli Kredi Hesaplama

Ara ödemeli kredi taksiti nasıl hesaplanır?

Ara ödemeler gelecekte yapılacağı için önce bugünkü değerlerine indirgenir; kredinin geri kalanı eşit taksitle ödenir. Aylık oran, faiz üzerinden alınan KKDF ve BSMV ile büyütülür:

r_t = r × (1 + (KKDF + BSMV) / 100)
PVx = Σ A_m / (1 + r_t)^m            (m: ara ödeme ayı, A_m: tutar)
T   = (P − PVx) × r_t / (1 − (1 + r_t)^−n)
Ay k ödemesi = T + A_k;  Faiz_k = Kalan × r;  Anapara_k = Ödeme − Faiz − KKDF − BSMV

P kredi tutarı, n vade, r vergisiz aylık akdi faizdir. Taksit kuruşa yuvarlanır; her ayın faizi, KKDF'si ve BSMV'si de kuruşa yuvarlanır ve son taksit kalan bakiyeyi tam kapatır. Aynı aya yazılan tutarlar toplanır. Faiz sıfırsa taksit (P − ΣA) / n olur.

Bu yöntem, kalan borcun her ay kalan ödemelerin bugünkü değerine eşit olmasını sağlar; bu yüzden bir ara ödeme hiçbir zaman o ayın kalan borcunu aşmaz. Ara ödemelerin bugünkü değeri kredi tutarına ulaşırsa araç "ara ödemeler krediyi tek başına kapatıyor" uyarısı verir. Büyük bir balon seçtiğinizde taksit ilk ayın faizini karşılamayabilir; bu durumda kalan borç balona kadar artar (negatif amortisman) ve araç sizi uyarır.

Örnek hesaplama: 500.000 TL, 24 ay, 12. ayda 100.000 TL

500.000 TL ihtiyaç kredisi, 24 ay vade, aylık %3 akdi faiz ve 12. ayda 100.000 TL ara ödeme. KKDF %15 ve BSMV %15 olduğundan r_t = 3 × 1,30 = %3,90.

• Ara ödemenin bugünkü değeri: 100.000 / 1,039^12 = 63.184,92 TL
• Taksitle ödenecek bugünkü değer: 500.000 − 63.184,92 = 436.815,08 TL
• Normal aylık taksit: 436.815,08 × 0,039 / (1 − 1,039^−24) = 28.356,75 TL (12. ayda 128.356,75 TL)
• Ara ödemesiz aynı kredinin taksiti: 32.458,53 TL → taksit 4.101,78 TL düşer
• Toplam geri ödeme 780.561,97 TL; toplam faiz 215.816,89 TL, ara ödemesiz plana göre 1.197,89 TL fazla

Faiz artar, çünkü ara ödeme yapılana kadar borç ara ödemesiz plana göre daha yavaş azalır. Ara ödemeyi erken aylara koyarsanız tersi olur: 800.000 TL'lik taşıt kredisinde 6. ve 18. aylardaki 50.000 TL'lik iki ara ödeme toplam faizi 17.639,29 TL azaltır. Balon ödemede etki büyüktür: 2.000.000 TL konut kredisinde 60. aya konan 500.000 TL'lik balon taksiti 70.571,41 TL'den 67.378,56 TL'ye indirir ama toplam faizi 308.428,81 TL artırır. Aşağıdaki örnek aracın canlı sonucudur:

Vergiler, yıllık maliyet oranı ve yasal çerçeve

İhtiyaç ve taşıt kredilerinde faiz üzerinden %15 KKDF (88/12944 sayılı Karar) ve %15 BSMV (6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m.28, 98/11591 sayılı Karar m.1/1-ğ) alınır. Konut finansmanı kredileri KKDF'den ve BSMV'den istisnadır (6802 m.29/1-y); ticari TL kredilerde KKDF %0, BSMV %5'tir. Oranlar veri dosyasından gelir ve hesap gününün oranları kullanılır.

Yıllık maliyet oranı Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği (KFSY) m.16 ve Ek-1 ile Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği m.4 ve Ek-1'e göre, bir yılın 12 eşit aydan oluştuğu kabulüyle aylık iç verim oranının 12 ay bileşiğidir: YMO = (1 + aylık IRR)^12 − 1. Araç bu oranı ara ödemeler dahil gerçek ödeme akışından hesaplar; masraf girdisi olmadığından sonuç bankanın formundaki orandan biraz düşük olabilir.

Ara ödemeli plan sözleşmeyle belirlenir. Planın dışında erken ödeme yaparsanız tüketici kredisinde kalan döneme ait faiz ve maliyetler indirilir, tazminat alınmaz (6502 sayılı Kanun m.27). Konut kredisinde sabit faizde kalan vadesi 36 ay ve altıysa en fazla %1, üzerindeyse en fazla %2 erken ödeme tazminatı alınabilir; değişken faizde alınmaz (6502 m.37).

Sık yapılan hatalar

• Taksit düştü, kredi ucuzladı sanmak. Geç aylardaki ara ödeme ve balon taksiti düşürür ama toplam faizi artırır; karşılaştırma tablosundaki "Fark" sütununa bakın.
• Ara ödemeyi taksitin yerine saymak. Ara ödeme ayında normal taksit de ödenir; o ayın toplam ödemesi T + A'dır.
• Balon tutarını kalan borç gibi düşünmek. Balon son taksitle birlikte ödenir; son ay ödemesi balon, normal taksit ve kuruş farkının toplamıdır.
• Geliri kesin olmayan aylara ara ödeme koymak. Ara ödemeyi ödeyemezseniz gecikme faizi işler; prim veya kira gelirinin tarihini ihtiyatlı seçin.
• Yıllık oranı aylık kutuya yazmak. Banka ilanlarındaki oran aylıktır; %10 üzeri girişte araç uyarır.