Brütten Nete Maaş Hesaplama: Kesintiler ve Yıl İçinde Net Maaş

Kısaca

Brüt maaş, işverenin sözleşmede yazdığı tutardır; net maaş ise SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra hesabınıza yatandır. Önce %14 SGK ve %1 işsizlik payı düşülür, kalan tutar gelir vergisi matrahı olur. Vergi, yıl başından beri biriken matrah üzerinden dilimlere göre hesaplanır; bu yüzden aynı brüt maaşla bile net tutar yıl içinde düşebilir. Asgari ücrete isabet eden kısım gelir ve damga vergisinden istisnadır. 2026 Ocak ayında 50.000 TL brüt maaşın neti 40.207,53 TL’dir.

Brütten nete hangi kesintiler yapılır?

Bordroda dört kalem vardır. Oranlar 2026 için geçerlidir ve işçi (çalışan) payını gösterir:

Kalem	Oran	Matrah	Dayanak
SGK işçi payı	%14 (%9 malullük-yaşlılık-ölüm, %5 genel sağlık)	Brüt maaş, tavana kadar	5510 s.K. m.81
İşsizlik sigortası işçi payı	%1	Brüt maaş, tavana kadar	4447 s.K. m.49
Gelir vergisi	%15–%40 dilimli	Brüt maaş − SGK − işsizlik, kümülatif	GVK m.103
Damga vergisi	binde 7,59	Brüt maaş	488 s.K. (1) sayılı tablo IV/1-b

SGK ve işsizlik primi, prime esas kazancın üst sınırına kadar kesilir. Üst sınır, günlük kazanç alt sınırının 9 katıdır (5510 m.82); alt sınır asgari ücrete bağlıdır. 2026’da aylık üst sınır 297.270 TL’dir (9 × 33.030 TL). 7566 sayılı Kanun 01.01.2026’dan itibaren bu çarpanı 7,5’ten 9’a çıkarmıştır. Bu tutarın üstündeki maaş kısmından prim kesilmez, ama gelir vergisi kesilmeye devam eder.

İşveren payları (MYÖ %12, genel sağlık %7,5, kısa vadeli sigorta %2,25, işsizlik %2) maaşınızdan değil, işverenin ayrı maliyetinden düşer. MYÖ işveren payı, 7566 sayılı Kanun m.23 ile 2026 Ocak ayından itibaren %11’den %12’ye çıkmıştır; işçi payı değişmemiştir. Bu nedenle çalışanın neti hesabında yer almaz, yalnızca işverenin toplam maliyetini belirler.

Gelir vergisi dilimleri ve kümülatif matrah

Ücret gelirleri artan oranlı tarifeyle vergilenir. 2026 takvim yılı için ücret gelirlerinde uygulanan tarife, Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 332 ile ilan edilen tutarlarla şöyledir:

Kümülatif matrah	Oran	Önceki dilimlerin vergisi
190.000 TL’ye kadar	%15	—
190.000 – 400.000 TL	%20	28.500 TL
400.000 – 1.500.000 TL	%27	70.500 TL
1.500.000 – 5.300.000 TL	%35	367.500 TL
5.300.000 TL üzeri	%40	1.697.500 TL

Dilim sınırları yıllıktır. Bordroda bu sınırlar, ocaktan itibaren her ay eklenen matrahın toplamıyla (kümülatif matrah) denetlenir. Bir ayın vergisi, o ayın matrahı eklenmeden önceki ve eklendikten sonraki toplam üzerinden hesaplanan vergilerin farkıdır. Matrahın bir kısmı eski dilimde, aşan kısmı yeni dilimde kalır.

Asgari ücret istisnası nasıl çalışır?

Gelir Vergisi Kanunu m.23/18’e göre, ödemenin yapıldığı ay için geçerli brüt asgari ücretten SGK ve işsizlik primi işçi payları düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden ücret gelir vergisinden istisnadır. Kanun, istisnayı aşan ücretin vergilendirilmesinde gelir dilimlerinin ve oranlarının istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirleneceğini söyler. Uygulamada vergi önce ücretin tamamı için hesaplanır, sonra asgari ücrete isabet eden vergi bundan düşülür. Birden fazla işverenden ücret alanlarda istisna yalnızca en yüksek ücrete uygulanır.

Damga vergisinde de benzer bir istisna vardır: aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısımdan damga vergisi alınmaz (488 s.K. (2) sayılı tablo, IV/34). İki istisna da 7349 sayılı Kanun’la 01.01.2022’den beri uygulanmaktadır.

2026’da brüt asgari ücret 33.030 TL’dir (Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı, Resmî Gazete 26.12.2025). Buradan %14 SGK (4.624,20 TL) ve %1 işsizlik (330,30 TL) düşülünce 28.075,50 TL kalır; bu tutar hem net asgari ücrettir hem de aylık istisna matrahıdır. Ocak ayında bunun vergisi 4.211,33 TL, damga vergisi istisnası da 250,70 TL’dir. Yani her çalışan, maaşı ne kadar yüksek olursa olsun, kendi hesaplanan vergisinden bu tutarı düşer.

İstisna da kümülatif işler. Asgari ücret matrahının ay sayısıyla çarpımı 190.000 TL’yi Temmuz’da aştığı için aylık istisna Ocak–Haziran 4.211,33 TL iken Temmuz’da 4.537,75 TL, Ağustos–Aralık döneminde 5.615,10 TL olur. Bu rakamlar yıl içinde asgari ücretin değişmediği varsayımıyla hesaplanmıştır.

Örnek: 50.000 TL brüt maaş

Tek işverenle, yıl boyunca aynı brüt maaşla çalışan birinin 2026 Ocak ayı bordrosu sitedeki hesaplayıcıyla şöyle çıkar:

Brüt maaş                              50.000,00 TL
SGK işçi payı (%14)                    − 7.000,00 TL
İşsizlik sigortası (%1)                −   500,00 TL
Gelir vergisi matrahı                  42.500,00 TL
Hesaplanan gelir vergisi (%15)         6.375,00 TL
Asgari ücret GV istisnası              − 4.211,33 TL
Ödenecek gelir vergisi                 − 2.163,67 TL
Damga vergisi (50.000 × binde 7,59)    379,50 TL
Asgari ücret DV istisnası              − 250,70 TL
Ödenecek damga vergisi                 −   128,80 TL
Net maaş                               40.207,53 TL

Toplam kesinti 9.792,47 TL’dir. Aynı brüt maaşın yıl içindeki seyri (kümülatif matrah, her ay 42.500 TL eklenir):

Ay	Kümülatif matrah	Ödenecek gelir vergisi	Net maaş
Ocak–Nisan	42.500 – 170.000 TL	2.163,67 TL	40.207,53 TL
Mayıs	212.500 TL	3.288,67 TL	39.082,53 TL
Haziran	255.000 TL	4.288,67 TL	38.082,53 TL
Temmuz	297.500 TL	3.962,25 TL	38.408,95 TL
Ağustos–Eylül	340.000 – 382.500 TL	2.884,90 TL	39.486,30 TL
Ekim	425.000 TL	4.634,90 TL	37.736,30 TL
Kasım–Aralık	467.500 – 510.000 TL	5.859,90 TL	36.511,30 TL

Yıllık brüt toplam 600.000 TL, yıllık net toplam 466.135,63 TL, ortalama aylık net 38.844,64 TL’dir. Aynı maaş için işverene toplam maliyet aylık 61.875,00 TL’dir (teşvik uygulanmadığı varsayımıyla).

Net maaş yıl içinde neden düşer?

Tabloda iki hareket görülür. Mayıs’ta kümülatif matrah 190.000 TL’yi aşar: matrahın 20.000 TL’si %15’le, 22.500 TL’si %20’yle vergilenir ve vergi artar. Haziran’da matrahın tamamı %20 dilimindedir. Ekim’de 400.000 TL aşıldığı için ay matrahının bir kısmı %27’yle vergilenir; Kasım’dan itibaren tamamı %27’dir.

Temmuz ve Ağustos’ta net yükselir. Çünkü asgari ücret istisnası da kümülatif hesaplandığından, Temmuz’da asgari ücret matrahı kendi %20 dilimine girer ve istisna tutarı artar. Bu etki, yeni dilimin getirdiği ek vergiyi bir süre telafi eder. Ocak ile Aralık arasındaki fark bu örnekte 3.696,23 TL’dir; bu, brüt maaşın aynı kalmasına rağmen oluşur. Yani maaşınız kesinti nedeniyle “azalmış” olabilir, oysa yalnızca daha yüksek vergi dilimine girmişsinizdir.

Asgari ücret düzeyinde maaşta ise matrah ve vergi, istisnayla birebir örtüştüğü için net yıl boyunca 28.075,50 TL kalır. Karşılaştırma için: hesaplayıcıya göre 100.000 TL brüt maaşın Ocak neti 75.953,03 TL iken Aralık’ta 67.156,80 TL’dir; dilim etkisi yüksek maaşlarda daha belirgindir.

Netten brüte nasıl gidilir, işveren maliyeti nedir?

Çalışan genellikle “elime 40.000 TL geçsin, brüt ne olmalı” diye sorar. Dilimler ve istisna aylık değiştiği için bu hesap her ay ayrı yapılır: hedef net için o ayın kümülatif matrahına göre gereken brüt bulunur. Örneğin 2026 Ocak ayında 40.207,53 TL net için brüt 50.000 TL’dir; aynı neti her ay tutturmak için brütün yıl içinde yükselmesi gerekir. Hesaplayıcıya göre, ocaktan itibaren her ay aynı net alındığı varsayımıyla, Ekim’de 54.969,09 TL, Aralık’ta 56.030,63 TL brüt gerekir. Bir iş teklifinde “net” tutar söyleniyorsa, bunun hangi ayın neti olduğunu ve yıl boyunca sabit mi kaldığını sormak yerinde olur.

İşveren maliyeti, brüt maaşa işveren payı primlerinin eklenmesiyle bulunur. 2026’da teşviksiz oranlar toplamı %23,75’tir (SGK %21,75 + işsizlik %2); 50.000 TL brüt maaş için bu 11.875 TL ek maliyettir. Bu tablo yemek, yol, BES, engelli indirimi gibi kalemleri içermez; bunlar bordroda net tutarı değiştirebilir. Maaş zammının brütten nete nasıl yansıdığı için maaş zammı hesaplama yazısına bakabilirsiniz; asgari ücret ve brüt-net kavramlarının tanımları sözlükte: asgari ücret, net-brüt maaş, gelir vergisi dilimleri, damga vergisi.

Bordronuzdaki rakamlar buradakilerden farklıysa gerekçe genellikle eksik gün, ek ödeme, farklı SGK statüsü ya da önceki işverenden gelen kümülatif matrahtır. İşvereninizin muhasebe birimine ya da mali müşavire danışabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Brütten nete maaş nasıl hesaplanır?

Brüt maaştan önce SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1) düşülür; kalan tutar gelir vergisi matrahıdır. Matrah yıl başından beri biriken (kümülatif) tutar üzerinden vergi dilimlerine uygulanır, brüt maaş üzerinden binde 7,59 damga vergisi hesaplanır ve ikisinden de asgari ücrete isabet eden istisna düşülür. Kalan tutar net maaştır. Örneğin 2026 Ocak ayında 50.000 TL brüt maaşın neti 40.207,53 TL’dir.

Net maaş neden yıl içinde düşer?

Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden hesaplandığı için matrah bir dilim sınırını aştığında aşan kısım bir üst oranla vergilenir. 2026’da 50.000 TL brüt maaşta kümülatif matrah Mayıs’ta 190.000 TL’yi aşar ve vergi %15’ten %20’ye çıkar; Ekim’de 400.000 TL’yi aşınca %27 uygulanır. Brüt maaş aynı kalsa da net Ocak’taki 40.207,53 TL’den Aralık’ta 36.511,30 TL’ye iner.

Asgari ücretli neden gelir ve damga vergisi ödemez?

Gelir Vergisi Kanunu m.23/18, ücretin brüt asgari ücretten SGK ve işsizlik primi düşüldükten sonra kalan kısmına isabet eden bölümünü gelir vergisinden istisna tutar. Damga vergisinde de aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım istisnadır (488 s.K. (2) sayılı tablo IV/34). Brüt maaşı tam olarak asgari ücret olan çalışanın hesaplanan vergisi istisnaya eşit olduğundan ödenecek vergi sıfırdır ve net maaş yıl boyunca aynı kalır (2026’da 28.075,50 TL).

Brüt maaş ile net maaş arasındaki fark ne kadardır?

Fark, maaş düzeyine ve ayına göre değişir. 2026’da 33.030 TL brüt asgari ücrette kesinti yalnızca SGK ve işsizlik primidir (toplam 4.954,50 TL, yüzde 15). 50.000 TL brüt maaşta Ocak ayı kesintisi 9.792,47 TL, yani yaklaşık yüzde 19,6’dır; yıl ilerledikçe dilim yükseldiği için kesinti artar.

Netten brüte maaş nasıl bulunur?

Brütten nete hesap ay ay adım adım yürüdüğü ve vergi dilimleri değiştiği için netten brüte tek bir çarpanla gidilemez; hedef net her ay için ayrı ayrı denenerek bulunur. Sitedeki brüt-net hesaplayıcısı netten brüte modunda bunu yapar. Örneğin 2026 Ocak ayında 40.207,53 TL net için brüt maaş 50.000 TL’dir.

Kaynaklar

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (m.23/18 asgari ücret istisnası, m.103 tarife)
• Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332) — Resmî Gazete 31.12.2025, S. 33124 (5. Mükerrer)
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (m.81 prim oranları, m.82 prime esas kazanç sınırları)
• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu (m.49 işsizlik sigortası primi)
• 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ((1) sayılı tablo IV/1-b: ücret ödemeleri binde 7,59; (2) sayılı tablo IV/34: asgari ücret istisnası)
• Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı — Resmî Gazete 26.12.2025, S. 33119
• 7566 sayılı Kanun — Resmî Gazete 19.12.2025, S. 33112 (5510 m.81 ve m.82 değişiklikleri)